उत्तरगया गाउँपालिकाले बाढीबाट घर गुमाएका परिवारहरूलाई मासिक ५ हजार रुपियाँ दिने

रसुवा, भोटेकोशी नदीमा ०८३ भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीका कारण घरबार विहीन भएका पीडित परिवारहरूका लागि उत्तरगया गाउँपालिकाले बाढीबाट घर गुमाएका परिवारहरूलाई रसुवा जिल्लाभित्र कोठा भाडामा बस्नका लागि प्रतिपरिवार मासिक ५ हजार रुपियाँ भाडा सहयोग उपलब्ध गराउने र आवश्यक खाद्यान्न समेत प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ ।

साथै, गाउँपालिकाले नुवाकोटको बट्टारस्थित होल्डिङ क्याम्पमा आश्रय लिइरहेका बाढी प्रभावितहरूलाई रसुवा फर्काउनका लागि यातायात तथा सम्पूर्ण व्यवस्थापन गाउँपालिका स्वयंले गर्ने निर्णय गरेको छ । विपद्का बेला अभिभावक विहीन बनेका बालबालिकाहरूको संरक्षणलाई उच्च प्राथमिकता दिँदै गाउँपालिकाले पालिकाको पूर्वस्वीकृति र अनुमति विना कसैले पनि अन्यत्र नलैजान आग्रह गरेको छ ।

बाढीका कारण उत्तरगयामा ८ सय १८ घर बिस्थापित

रसुवा,  लेन्दे खाेला हुँदै भोटेकोशी नदीमा ०८३ भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढी पश्चात् रसुवा जिल्लामा पुर्‍याएको क्षतिको सम्पूर्ण विवरण हालसम्म एकीन हुन सकेको छैन । 

उत्तरगया गाउँ कार्यपालिकाले सार्वजनिक गरेको अध्यावधिक विवरण अनुसार बाढीका कारण ८ सय १८ घर बिस्थापित भएका छन् । गाउँपालिकाले तयार गरेको तथ्याङ्क अनुसार ८ सय ७७ जना सम्पर्कविहीन, मृत्यु भई सनाखत भएका १२ जना, पूर्ण घर क्षति संख्या ६ सय १८, पूर्ण विस्थापित परिवार ६ सय १३ रहेको गाउँपालिका अध्यक्ष माधवप्रसाद अर्यालले बताउनुभयो । ६ वटा होल्डिङ सेन्टरमा आश्रय लिएर बसेका बाढी प्रभावितको संख्या ४ सय ९२ जना रहेको छ । सडक सञ्जाल नहुँदा समस्यामा परेका १ हजार ९९ घरपरिवारलाई राहत उपलब्ध गराइएको छ । होल्डिङ सेन्टरमा ४ सय ९२ जनालाई नियमित खाना खाजाको व्यवस्था भएको छ ।

गाँउपालिकाका कर्मचारीहरु मध्ये जनस्वास्थ्य निरिक्षक बलराम न्यौपाने, जनस्वास्थ्य अधिकृत प्रदिप न्यौपाने, अनमी दिनिसा शाही डोल्पा, कार्यालय सहयोगी रेप्पा तामाङ हालसम्म सर्म्पविहीन छन् । गाँउपालिकाका सूचना प्रविधि अधिकृत जनक आचार्यको शवको सनाखत भइसकेको छ । शिक्षक मीननाथ न्यौपाने, रमेश लामिछाने,  संजिव तामाङ, नारायण वहादुर थापा, अजय कुमार यादव सर्म्पविहिन हुनुहुन्छ ।

त्यस्तै विद्यालय नर्स ममता श्रेष्ठ वालविकास शिक्षक मनमाया तामाङ,  वालविकास शिक्षक सुकबहादुर तामाङ समेत हालसम्म सर्म्पविहीन हुनुहुन्छ । कार्यपालिकाको खाल्टेमा रहेको भवन, कार्यपालिकाको भाडामा रहेको कैदलेटारको भवन, वडा नं १ स्थित निर्माणाधीन कार्यालय भवन र वडा सम्पर्क कार्यालय, दुई वटा स्वास्थ्य संस्था, दुई वटा विद्यालय, एक पशुसेवा कार्यालय, एक कृषि सेवा कार्यालय , एक संस्थागत विद्यालय , चार  जलविद्युत आयोजना र दुई  बैंकमा  क्षति भएको छ । जिल्लाभर बैंक तथा वित्तीय संस्थाका २६ जना कर्मचारी र ५ सय ८९ जना विदेशी पर्यटक सम्पर्कविहीन छन् । 

सुरक्षा फौजले सम्पर्कविहीनको खोजी तथा उद्धारकार्यलाई थप तीव्रता दिएको छ । बाढी प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चालन गरिएको खोजी तथा उद्धार अभियानबाट हालसम्म १३ हजार ६ सय ४६ जनाको उद्धार गरिएको छ । उद्धार गरिएका मध्ये ३ हजार ६ सय २८ जनाले जिल्ला र बाहिर रहेका विभिन्न स्थानमा होल्डिङ सेन्टरमा आश्रय लिइरहेका छन् । जलविद्युत आयोजनाका सुरुङमा खोज तथा उद्धार जारी रहेको छ ।

बाढीका कारण गाेसाइकुण्डमा ५ सय ७३ जना बेपत्ता

रसुवा, लेन्दे खाेला हुँदै भोटेकोशी नदीमा ०८३ भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढी  कारण गाेसाइकुण्ड गाउँपालिकामा ५ सय ७३ जना बेपत्ता भएका छन् । 

अहिलसम्म शव भेटेर पहिचान भएको दुई जना मात्र छन् । बाढीका कारण गोसाईकुण्ड गाउँपालिका वडा नं २, टिमुरेमा १ सय ६३, वडा नं ५ स्याफ्रुबेसीबाट १ सय २३ घरधुरी बगाएको प्रारम्भीक तथ्याङ्क छ । वडा नं २ र ५ का अधिकांश बिस्थापितहरु (कम्तिमा ५ सय जना) काठमाडौको स्वयम्भु स्थित एलो र मुस्ताङ गुम्बामा रहेकाे गाउँपालिका सूचना अधिकारी अजुन डाेटेलले बताए । 

 गोसाइकुण्ड गाउँपालिकाको वडा नं १ मा १ सय ११, २ मा १ सय ९९, ३ मा १७, ५ मा १ सय ६६, र ६ मा ५२ जना बेपत्ता भएका छन् । कर्मचारी २१, र जनप्रतिनिधि ७ जना गरी ५ सय ७३ जना बेपत्ता छन् । एकीन तथ्याङ्क आउदा यो बढ्ने अनुमान छ ।

शवको खोजी तथा व्यवस्थापनका लागि सुरक्षाकर्मी परिचालन भएका छन् । रसुवामा १ सय ६९ जनको शव फेला परेको छ । जसमध्ये कतिपयको आंशिक मानव अंग मात्र रहेको छ । क्षती भएका बस्तीहरु धेरै स्थापित बस्तीहरु खण्डहरमा परिणत भएको छ । 

घट्टेखोला, टिमुरे बजार, दाहालफेदी, स्याफ्रुबेसी बजार, मैलुङ, सल्लेटार, शान्तिबजार, पैरेबेसी, खाल्टे बस्ती, कैदलेटार, बेत्रावती बजार रसुवा नुवाकोट सिमानाको तुप्चे र सोलेबजार तथा त्रिशुली बजारका बस्ती तथा पुलहरु, स्वास्थ्यचौकी, विद्यालय, उत्तरगया गाउँपालिका भवन तथा गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका वडा नं २ र ५ को भवन र गोसाइँकुण्ड गाउँपालिको भवन बाढीले बगाएको छ ।

छायाँ नेपाल राम्चेका बेपत्ता र विस्थापित ७५ परिवारलाई किचेन सेट

 

छायाँ नेपालले वडा कार्यालयको समन्वयमा कालिका गाउँपालिका –१ राम्चेका बेपत्ता र विस्थापित ७५ परिवारलाई ०८३ भदौ २४ गते भान्साका भाडाकुडा ९किचेन सेट० तथा राहत सामग्री वितरण गरेको छ । 

अति आवश्यक सामग्री वितरण गरेकोमा वडा अध्यक्ष दावा तामाङले मानवीय धर्म पूरा गरेको भन्दै संलग्न सबैलाई धन्यवाद व्यक्त गरे । 

 स्याफ्रुबेँसीका स्थानीयसमेत रहेका गाउँपालिका उपाध्यक्ष प्रतिमा तामाङ लामा र वडा नम्बर ५ का वडाध्यक्ष दावा मिङ्मार वाइबा सहित धेरै स्थानीय बासिन्दा सम्पर्कविहीन रहेको उनले बताए। उहाँहरू दुवै जनाको फोन सम्पर्क हुन नसकेको उनले बताए। 

‘गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका वडा नम्बर ५ स्याफ्रुबेँसीस्थित पालिकाको कार्यालय रहेको आसपासका ६० प्रतिशत बस्ती बाढीले बगाएको छ। गाउँपालिकाको भवनसहित ६० प्रतिशत भाग बाढीले बगाइसकेको छ,’ उनले भने, ‘गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष प्रतिमा तामाङ र वडा नम्बर ५ का वडाध्यक्ष दावा मिङ्मार लामा दुवै जना अहिले सम्पर्कविहीन हुनुहुन्छ। उहाँहरू दुवै जनाको फोन लागिरहेको छैन, स्थानीय त कति हो कति सम्पर्कमा हुनुहुन्न।’

बाढीले गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–२ टिमुरेमा पनि ठूलो क्षति पु¥याएको छ। तामाङका अनुसार टिमुरे क्षेत्र बाढीले पूर्ण रूपमा बगरमा परिणत भएको छ। ‘वडा नम्बर २ टिमुरेलाई बाढीले पूर्ण रूपमा बगरमा परिणत गरिदिएको छ। त्यहाँ अब मानव बस्ती नै नरहने अवस्था बनेको छ,’ उनले भने।

टिमुरेमै पर्ने रसुवागढी क्षेत्र, सीमा पुल र रसुवागढी हाइड्रोपावरलगायतका संरचनामा समेत ठूलो क्षति पुगेको उनले जानकारी दिए। उनले भने, ‘२ नम्बर वडामै पर्ने रसुवागढी क्षेत्र, त्यहाँको सीमा पुल र रसुवागढी हाइड्रोपावरलगायतका संरचनाहरू सबै ध्वस्त भएका छन्।’

रसुवामा बाढीको वितण्डा बस्ती विलीन

चीनबाट रसुवा पसेको भीषण बाढीले नदी तटीय क्षेत्रका बस्ती तथा बजारमा ठूलो क्षति पु¥याएको छ। ट्याब्रुकबेँसी, टिमुरे, रसुवागढी, हाकुबेँसी, मैलुङ, सल्लेटार, शान्तिबजार, पहिरेबेँसी, खाल्टे र बेत्रावतीलगायत क्षेत्रमा बाढीले ठूलो क्षति गरेको छ। यी बस्तीहरू भग्नावशेषमा परिणत भएका छन्। रसुवागढीलगायतका बस्तीहरू नै विलीन भएका छन्।

रसुवाको उत्तरगया गाउँपालिका उपाध्यक्ष चमेली तामाङका अनुसार बाढी आएको सूचना पाएको १५–२० मिनेटमै बाढी बस्तीमा पुगेको जानकारी दिएकी छन्। उनका अनुसार बाढीले एकैपटक ठूलो क्षेत्र ध्वस्त बनाएको छ। उनले भनिन्, ‘माथिबाट खबर भएको, बाढी आयो भनेर खबर भएको १५–२० मिनेटमै तल आइपुग्यो। एकैचोटि ध्वस्त बनाएको हो।’

९५ जनाको मृत्यु भएको विवरण प्राप्त भएको छ। प्रभावित क्षेत्रमा कार्यरत ४४ जना नेपाली सेना, २८ नेपाल प्रहरी र १३ सशस्त्र प्रहरी सम्पर्कविहीन छन्। प्रभावित क्षेत्रमा ३ सय ९१ जना विदेशी र ९३ जना स्वदेशी पर्यटक सम्पर्कविहीन छन्। प्रभावित क्षेत्रका विद्युत् आयोजनामा कार्यरत ६० जना कर्मचारी सम्पर्कविहीन छन्। रसुवागढी भन्सार, अध्यागमन कार्यालय, स्थानीय पालिकामा कार्यरत कर्मचारी पनि सम्पर्कविहीन छन्। बाढीले १९ वटा मोटरेबल पुल र ४० किलोमिटर पक्की सडक क्षतिग्रस्त बनाएको छ। ठूलो संख्यामा स्थानीय बासिन्दाहरू सम्पर्कमा छैनन्।

कतिपय घाइते भएका तथा रसुवाको टिमुरे बजारलगायतका बस्तीहरूका धेरै घर–पसलहरू, पशुचौपायाहरू, भन्सार कार्यालय, प्रहरी चौकीहरू, टेलिकम टावरहरू, सडक, पुल, केही हाइड्रोपावर आयोजनाहरू, विद्युत् गृह र सबस्टेसन, खेतबारीलगायत धेरै ठूलो जनधनको क्षति भएको अवस्था छ। कतिपय बजारको नामोनिसान नै छैन। खण्डहर भएका छन्।

भोटेकोशीमा अप्रत्याशित रूपमा आएको बाढी त्रिशुली नदि किनारका बस्ती बगायाे

भोटेकोशीमा अप्रत्याशित रूपमा आएको बाढीका कारण अकल्पनीय क्षति भएको छ। भीषण बाढीले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका रसुवागढी, टिमुरे, स्याफ्रुबेँसी, मैलुङ, बेत्रावती, त्रिशूलीबजार, देवीघाटलगायतका बस्तीहरूमा ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति पुर्‍याएको छ। हालसम्म मानवीय र अन्य क्षतिको यथार्थ विवरण प्राप्त भइनसके पनि प्रभावित क्षेत्रका धेरै नागरिक, सुरक्षाकर्मी र कर्मचारी सम्पर्कविहीन भएका छन्। 

चीन सीमानाको लेन्दे खोला हुँदै भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीबाट रसुवाको नौकुण्ड गाउँपालिकाका ६२ जना बेपत्ता भएका छन्।

नौकुण्डमा प्रत्यक्ष रूपमा बाढीले बस्तीमा ठूलो समस्या नपारेको भए तापनि कामको सिलसिलामा सीमानाका तथा जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ६२ जना सम्पर्कमा नआएको गाउँपालिका उपाध्यक्ष चन्द्रबहादुर गलनले बताए। अधिकांश रसुवागढीस्थित टिमुरे र केरुङतर्फबाट हराएका हुन्।

बाढीले जिल्लाका निजी तथा सार्वजनिक सम्पत्तिमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। जिल्ला प्रशासन कार्यालयले क्षतिसम्बन्धी प्रारम्भिक विवरण सार्वजनिक गरेको छ। सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी ध्रुवप्रसाद अधिकारीका अनुसार बाढीबाट २८ वटा सरकारी र सार्वजनिक भवन, आठ सामुदायिक र तीन निजी विद्यालय, १४ वटा बैंक तथा वित्तीय संस्था, एउटा पेट्रोल पम्प र १ हजार ५ सय वटा निजी घरमा क्षति पुगेको छ।

बाढीले जिल्लामा ४१ किलोमिटर सडक, ६ वटा पक्की पुल, आठ वटा ‘बेलीब्रिज’ र १० वटा झोलुङ्गे पुल बगाएको छ। बाढीबाट भोटेकोशी र त्रिशूली नदी तथा लाङ्टाङ खोलामा निर्माण भएका आठ वटा जलविद्युत् आयोजनामा पूर्ण रूपमा क्षति पुगेको छ।

बाढीले १११ मेगावाटको रसुवागढी, १२० मेगावाटको भोटेकोशी, २० मेगावाटको चिलिमे, २० मेगावाटको लाङ्टाङ खोला, २१६ मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली–१, पाँच मेगावाटको मैलुङ खोला, ६० मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली ३ ‘ए’ र ३७ दशमलव तीन मेगावाटको त्रिशूली ३ ‘बी’ मा क्षति पुर्‍याएको छ।