Monday, November 16, 2026
टिमुरेका बिस्थापितहरू जन्मभूमि फर्किए
भोटेकोशी बाढी प्रभावितको न्याय र पुनर्वासका लागि बेत्रावतीमा साझा सरोकार समिति गठन
स्थानीय विप्लव खड्काको संयोजकत्वमा २३ सदस्यीय समिति गठन गरिएको हो । समितिको सह–संयोजकमा दिलकृष्ण श्रेष्ठ र सचिवमा लेखनाथ अधिकारी चयन हुनु भएको छ । बाढीका कारण घर, जग्गा, व्यवसाय तथा आफ्नो सम्पूर्ण गाउँबस्ती नै गुमाएका मैलुङ, पैरेबेँसी, खाल्टे, नौबिसे, कैदलेटार र बेत्रावतीलगायत आसपासका प्रभावित समुदायलाई समेटेर समिति गठन गरिएको हो । प्रभावितहरूले आधारभूत अधिकार रक्षाका लागि क्रियाशिल रहने, जिविकोपार्जनका लागि सरकारसँग पहल गर्ने, निजी आवास र साँस्कृितक पुनर्निर्माण लगायतका विषयमा छलफल गरेका थिए ।
बाढीबाट प्रभावितहरूको न्याय, उचित क्षतिपूर्ति, दीर्घकालीन स्थायी पुनर्वास तथा प्रभावित नागरिकहरूको हकअधिकारको सुनिश्चिता गराउन सामूहिक रूपमा दबाब सिर्जना गर्ने मूख्य उद्देश्यले समिति गठन गरिएको जनाइएको छ ।
विपद्को कठिन घडीमा पीडितहरूका आवाजलाई एकताबद्ध गरी राज्य र सरोकारवाला निकायको ध्यानाकर्षण गराउन समितिले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने समितिका सचिव लेखनाथ अधिकारीले बताउनुभयो ।
भेलाबाट बिभिन्न सरोकारवालाहरूसँग समन्वय गरी तीन दिन भित्र जिल्ला प्रशासन रसुवा, बागमती प्रदेश सरकार र स्थानीय सरकारमा ज्ञापन–पत्र बुझाउने र उत्तरगया गाउँपालिकामा रहेका पाँच वटै वडाका प्रभावितहरू समेटेर संगठित हुने निर्णय भएको सहसंयोजक दिलकृष्ण श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।
सोलार प्रणाली सुरु भएसँगै अब नियमित डिजेल ओसार्नुपर्ने झन्झट हट्याे
रसुवा, नेपाल चीन सीमावर्ती टिमुरेको टेलिफोन सेवा निरन्तर राख्न टेलिकमले १२ किलोवाट क्षमताको सोलार प्रणाली सञ्चालनमा ल्याएको हो।
गत भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको बाढीले विद्युत् संरचना बगाएपछि टिमुरेको टेलिफोन टावर डिजेल जेनेरेटरमार्फत चलाइँदै आइएको थियो। सडक सम्पर्क टुटेका कारण टावर चलाउन आवश्यक डिजेलसमेत हेलिकप्टरबाटै ढुवानी गर्नुपर्ने चरम बाध्यता थियो। सोलार प्रणाली सुरु भएसँगै अब नियमित डिजेल ओसार्नुपर्ने झन्झट हटेको छ।
नेपाल टेलिकमले टिमुरेकाे खैदीमा आवश्यक प्राविधिक उपकरण तथा सामग्री हेलिकप्टरमार्फत ढुवानी गरेर १२ किलोवाटको सोलार सिस्टम जडान गरेको जनाएको छ। अब राष्ट्रिय प्रसारण लाइनको बिजुली नहुँदा पनि यस क्षेत्रमा टेलिकमको टुजी तथा फोरजी सेवा चौबीसै घण्टा निर्वाध चल्नेछ।
भोटेकोशीको बाढीले रसुवासहितका क्षेत्रमा दूरसञ्चारका भौतिक पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्याएको थियो। टिमुरेमा बिजुली नहुँदा वैकल्पिक ऊर्जाको अभावमा सेवा नै बन्द हुने जोखिम बढेको थियो।
सोलार प्रणालीमार्फत ऊर्जाको दिगो विकल्प तयार भएपछि टेलिफोन र मोबाइल इन्टरनेट सेवा भरपर्दो बनेको छ। यसबाट उत्तरी सीमावर्ती क्षेत्रका स्थानीय बासिन्दा, व्यापारी, सुरक्षाकर्मी तथा यात्रुहरूलाई सञ्चार सम्पर्क कायम राख्न सहज भएको नेपाल टेलिकम रसुवाले जनाएको छ।
Sunday, November 15, 2026
चिसोका कारण रसुवाका बाढी विस्थापित समस्यामा
रसुवाको उत्तरगया गाउँपालिका–५ स्थित खाल्टेमा रहेका भूकम्प विस्थापितहरू बाढीका कारण पुनः विस्थापित भएपछि अहिले चिसोका कारण समस्यामा परेका छन्।
आफूसमेत ७७ परिवार विस्थापित भएर विदुर नगरपालिका–५ पिपलटारस्थित कोदोबारी होल्डिङ सेन्टरमा टेन्ट र टिनका छाप्रामा बसिरहेको उत्तरगया गाउँपालिका–१ का वडा सदस्य बुटी तामाङले बताउनुभयो। उहाँका अनुसार उक्त स्थानमा १०४ पुरुष, ९९ महिला र ७० बालबालिका गरी कुल २७३ जना बसोबास गरिरहेका छन्।
खाल्टेमा बस्दै आएका ६१ जना बेपत्ता भएको र मृतक तथा बेपत्ता भएकाहरूको सामूहिक अन्त्येष्टि गरिएको तामाङले जानकारी दिनुभयो। विनाशकारी बाढीपछि खाल्टेमै पुगेर सामूहिक अन्त्येष्टि पूजा गरिएको अर्का विस्थापित छेकु लामाले बताउनुभयो। विस्थापितहरूलाई सरकारले चाँडै पुनर्वासको व्यवस्था गरिदिनुपर्ने उहाँको माग छ। वि।सं। २०७२ को भूकम्पमा उत्तरगया गाउँपालिका–१ का गोगने, तिरु, मैलुङलगायतका गाउँबाट विस्थापित भई खाल्टेमा बस्दै आएकाहरू बाढीका कारण पुनः विस्थापित हुँदा अत्यन्तै दुःख पाएको पीडितहरूको गुनासो छ।
सरकारले कोठाभाडा सहायता दिने घोषणा गरेपछि र अस्थायी आश्रयस्थलमा हिउँद काट्न नसकिने त्रासले रसुवाका कतिपय विस्थापित परिवार काठमाडौँमा डेरा गरी बसेका छन् भने केही अझै अस्थायी आश्रयस्थलमै छन्। यस्तै, बेत्रावती बजारका ३४ भन्दा बढी घरपरिवार उत्तर–पूर्वी भागमा रहेको स्वारडाँडामा स्वस्फूर्त रूपमा सरेका छन्। बाढी प्रभावितहरूले सरकारी आश्रय केन्द्रको पर्खाइ नगरी आफैँ टेन्ट र टहरा गाडेर अस्थायी बसोबासको व्यवस्था गरेका हुन्।
उत्तरगया गाउँपालिका पैरेबेँसीबाट विस्थापित चिरिमाया तामाङसहित भीमसेनस्थान विद्यालयको अस्थायी आश्रयस्थलमा बस्दै आएका १० परिवार हाल काठमाडौँमा कोठा भाडामा लिएर बसिरहेका छन्। गाउँ र सम्पत्ति सबै बगे पनि सरकारको भरोसामा आश्रयस्थलमा बसेका तामाङसहितका पीडितले हालसम्म घोषित राहत पाउन सकेका छैनन्।
बाढीबाट घर, खेत र सम्पत्ति गुमाएर अस्थायी आश्रयस्थलमा बसिरहेका परिवारलाई खानेपानीजस्ता आधारभूत आवश्यकतामै समस्या भएपछि दैनिकी थप कष्टकर बनेको छ। विशेषगरी बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक तथा महिलालाई पानी ओसार्न टाढासम्म जानुपर्ने बाध्यता रहेको पीडितहरू बताउँछन्।
भोटेकोशी बाढी प्रभावितको न्याय र पुनर्वासका लागि सरोकार समिति गठन
रसुवा, गत भाद्र १० गते आएको भोटेकोशी बाढीबाट प्रभावितकाे भेलाले प्रभावित नागरिकहरूको हक, अधिकार र स्थायी पुनर्वासको माग गर्दै उत्तरगया गाउँपालिका- ५, बेत्रावतीमा ०८३ कार्तिक २९ गते एक साझा सरोकार समिति गठन गरिएको छ ।
स्थानीय विप्लव खड्काको संयोजकत्वमा २३ सदस्यीय समिति गठन भएकाे हो । समितिको सह-संयोजकमा दिलकृष्ण श्रेष्ठ र सचिवमा लेखनाथ अधिकारी चयन भएका छन् । बाढीका कारण घर, जग्गा, व्यवसाय तथा आफ्नो सम्पूर्ण गाउँबस्ती नै गुमाएका मैलुङ, पैरेबेँसी, खाल्टे, नौबिसे, कैदलेटार र बेत्रावतीलगायत आसपासका प्रभावित समुदायलाई समेटेर समिति निर्माण गरिएको हो । प्रभावितहरूले निजि आवास, जिविकोर्पाजन तथा साँस्कृितक पुनर्निर्माणको विषयमा छलफल गरेका थिए ।
बाढीबाट प्रभावितहरूकाे न्याय, उचित क्षतिपूर्ति, दीर्घकालीन स्थायी पुनर्वास तथा प्रभावित नागरिकहरूको हकअधिकारको सुनिश्चिता गराउन सामूहिक रूपमा दबाब सिर्जना गर्ने मूख्य उद्देश्यले समिति गठन गरिएको जनाइएको छ ।
विपद्को यस कठिन घडीमा पीडितहरूका आवाजलाई एकताबद्ध गरी राज्य र सरोकारवाला निकायको ध्यानाकर्षण गराउन समितिले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
भेलाबाट बिभिन्न सराेकारवालाहरूसँग समन्वय गरी ३ दिन भित्र जिल्ला प्रशासन रसुवा, बागमती प्रदेश सरकार र स्थानीय सरकारमा ज्ञापन-पत्र बुझाउने र उत्तरगया गाउँपालिकामा रहेका पाँच वटै वडाका प्रभावितहरू समेटेर संगठित हुने निर्णय भएकाे सहसंयाेजक दिलकृष्ण श्रेष्ठले जानकारी दिए ।
Saturday, November 14, 2026
रसुवाबाट नेपाली कांग्रेस (देउवा समूह) काे १५ औँ महाधिवेशनका लागि प्रतिनिधि छनाेट
०८३ मंसिर २१, २२ र २३ गते काठमाडौँमा सम्पन्न हुने पार्टीको विधान अनुसार विभिन्न क्लस्टरहरूबाट महाधिवेशन प्रतिनिधि चयन गरिएको नेपाली कांग्रेस रसुवाका सभापति उपेन्द्र लम्सालले जानकारी दिए ।
Friday, November 13, 2026
रसुवाको पहिलो ‘ग्राभिटी रोपवे’ निर्माण
भदौ १० गतेको बाढीले सडक तथा पुल बगाएपछि यातायात सम्पर्क टुटेको आमाछोदिङमो गाउँपालिकाबाट उत्पादित तरकारी बजार लैजान ‘ग्राभिटी रोपवे’ निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको छ ।
गाउँको उत्पादन बजार लैजान र अत्यावश्यक गाउँ ल्याउन बिजुली तथा इन्धनबिना गुरुत्वाकर्षण शक्तिबाट चल्ने ‘ग्राभिटी रोपवे’ निर्माण भएपछि गाउँको तरारी ढुवानी गर्न पाउने भएकोले स्थानीय खुसी भएका छन् ।
पहाडी र दुर्गम क्षेत्रहरूमा सामान ढुवानी गर्न प्रयोग गरिने एक किफायती र पर्यावरण–मैत्री प्रविधि हो । एउटै मुख्य लठ्ठा वा तारमा जोडिएका हुन्छन् ।
‘ग्राभिटी रोपवे’ निर्माण भएपछि सडक सञ्जाल अवरुद्ध भएको आमाछोदिङमो गाउँपालिका–१, २, ३, ४ र ५ मा उत्पादन भएको करोडौंको बन्दा लगायत तरकारी तथा स्थानीयस्तरमा उत्पादित वस्तुबजार पु¥याउन र घरायसी सामग्री ल्याउन सहज हुने भएको स्थानीय आमाछोदिङमो गाउँपालिका–२ का पेम्बा लामाले बताए ।
आमाछोदिङमो गाउँपालिका–२ ग्रेदेखि ठूलोभार्खु तलसम्म आठ सय १३ मिटर लामो ‘ग्राभिटी रोपवे’ निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको छ । आमाछोदिङमो गाउँपालिकाको समन्वय र एसोसिएसन फर इन्टरनेशनल सोलिडारिटी इन एसिया (एसिया नेपाल) को आर्थिक तथा प्राविधिक सहयोगमा निर्माण भएको हो । काम अन्तिम चरणमा पुगेको छ, छाना र बोर्ड राख्ने काम बाँकी रहेको छ । कसरी दिगो सञ्चालन गर्ने बारे पनि समुदायमा छलफल हुन बाँकी रहेको प्राविधिक प्रवेश खनालले बताए ।
‘ग्राभिटी रोपवे’ले एक पटकमा १ सय २० किलो एउटा ‘क्यारी’ले बोक्छ भने २ वटा ‘क्यारी’हुने र ३ मिनेटमा २ सय ४० किलो सामान तल ल्याउनसक्छ । एक घण्टामा झण्डै १० टन सामान तार्न सक्छ । ‘क्यारी’ माथिबाट तल आफै बगेर आउँछ भने तलबाट पनि यसले लैजान्छ । तलबाट माथि लैजान भने एकपटकमा सामान ४० किलोमात्र तान्नसक्छ । दुवैतिर स्टेसनमा १/१ जना मान्छे हुनुपर्छ । दुर्गममा जहाँ सडक सञ्जाल नभएको ठाउँमा किफायती हुने खनालले बताए ।
गुरुत्वाकर्षणका कारण ट्रली निकै तीव्र गतिमा तल झर्ने हुनाले, दुर्घटना हुन नदिन र गति नियन्त्रण गर्न माथिल्लो स्टेसनमा ब्रेक हुन्छ ।
जब माथिल्लो ट्रली भारी हुन्छ, गुरुत्वाकर्षण बलका कारण त्यो आफैँ तीव्र गतिमा तलतिर ओर्लिनछ । सोही ट्रली तल ओर्लिँदा उत्पन्न हुने ऊर्जाले तल्लो स्टेशनमा रहेको हलुका ट्रलीलाई स्वतः माथितिर तान्छ भने माथिल्लो वा तल्लो स्टेशनमा बस्ने अपरेटरले आवश्यकता अनुसार हाते ब्रेक लगाउनुपर्ने हुन्छ ।
रोपवेका लागि एसिया नेपालको ४४ लाख रुपैयाँकोलागतमा निर्माण भएको हो । र गाउँपालिकाले स्क्याभेटर मार्फत बाटो तथा जग बनाउने काममा सहयोग गरेको छ भने झण्डै १ सय ७० जनाले जनश्रमदान समेत रहेका छन् ।
निर्माण भएको ‘ग्राभिटी रोपवे’ ले आज नै परिक्षण गरी बन्दा तार्ने काम गर्ने छ भने स्थानीय तह र वडा कार्यालयमा हस्तान्तरण गर्ने एसिया नेपालका नबराज आचार्यले बताए ।
‘ग्राभिटी रोपवे’ निर्माण भएर ज्यादै खुसी लागेको र यसले गाउँका किसानले उत्पादन गरेको तरकारी तथा रैथाने उत्पादन बजार लैजान सहज हुने विस्वास गरेको आमाछोदिमो गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष चण्डिका तामाङ बताइन् ।
रोपवेमा रहेको दुई वटा भारी बोक्ने ‘क्यारी’ मार्फत माथिबाट १२० केजी र तलबाट ४० केजी एकैसाथ दुई वटा भारी लोड गराएर सामान ढुवानी हुन्छ ।
यसको सञ्चालन पूर्ण रूपमा तौलको सन्तुलनमा निर्भर गर्दछ । नियम अनुसार, माथिल्लो स्टेशनबाट तल पठाइने सामानको तौल तल्लो स्टेशनबाट माथि तानिने सामानको तुलनामा कम्तीमा ३ गुणा बढी (३ः१ को अनुपात) हुन आवश्यक छ ।












